Kadınlarda jinekolojik kanser çeşitleri ve belirtileri neler uzmanlar açıklıyor!

Bayanlarda jinekolojik kanser çeşitleri neler? belirtileri neler? Nasıl tedavi edilir? Bayan Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op.Dr.Esra Demir Yüzer bahis hakkında kıymetli bilgiler verdi.

Kanser dünyada mevte en fazla yol açan ikinci hastalık olma özelliğini korurken jinekolojik kanserler artış yaşanıyor. Rahim ağzı, rahim, yumurtalık, vajen, vulva ve tüplerde görülen kanserlerinden oluşan jinekolojik kanserlerden korunmak için yılda bir defa bayan hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulması ve test yaptırılması öneriliyor. Jinekolojik kanserlerde ortak bir neden bulunmuyor. Kanser tiplerine nazaran risk faktörlerinin değiştiği belirtiliyor.

Rahim ağzı kanseri: Sigara kullanımı, cinsel yolla bulaşan hastalıklar bilhassa insan papillom virüs enfeksiyonu (HPV), erken yaşta cinsel münasebet, kocası çok eşli bayanlar, düşük sosyo ekonomik durum risk faktörü kabul ediliyor.

Rahim kanseri: Şişmanlık, diyabet hikayesi, geç menopoz yaşı, kısırlık, progesteron olmaksızın tek başına östrojen kullanımı riski artırıyor.

Yumurtalık kanseri: Bariz bir neden saptanamamıştır. Lakin yaş, ailesel faktörler yüksek hayvansal yağ içeren diyet, pudra kullanımı üzere çevresel ve genetik faktörlerin yumurtalık kanserinde tesirli olduğu düşünülüyor. Örneğin ömür uzunluğu bir bayanın yumurtalık kanserine yakalanma riski yüzde 1.4 iken, birinci derece akrabası yumurtalık kanseri olanda yüzde 5, iki adet birinci derece akrabasında olan bayanlarda yüzde 7’ye kadar yükselmektedir.

Belirtiler nelerdir?

Jinekolojik kanserlerin belirtileri tutulan organa nazaran farklılık gösteriyor. Rahim ağzı kanserinin belirtisi cinsel alaka sonrası lekelenme usulünde vajinal kanama, adet ölçüsünde ya da müddetinde artış, kahverengi vajinal akıntı olarak ortaya çıkıyor. İleri evrelerde bel ve kasık ağrısı, idrar yapmada zahmet ya da bacak ödemi görülebilir. Rahim kanseri erken bulgu veren bir kanserdir, menopoz öncesi ya da menopoz periyodunda olağandışı kanamalarla belirti verir. Yumurtalık kanseri ise ne yazık ki geç bulgu verir ve bulguları spesifik değildir. Karın şişliği, ağrı, hazımsızlık, karın etrafında artış, olağandışı vajinal kanama en sık görülen belirtilerdir. Geç bulgu vermesi nedeniyle yumurtalık kanseri olgularının yüzde 70’i evre 3 ve 4’de teşhis konur. Vulva kanserinin en sık bulguları ise kronik kaşıntı, vulvada ele gelen kitle, ağrı, kanama ve ülserlerdir.

Jinekolojik kanserler vefata yol açabilir!

Jinekolojik kanserler genel olarak mevte yol açma oranları hastalığın evresine, histolojik tipi ve derecesine, hastanın genel durumuna yaşına ve yapılan cerrahiye bağlı olarak değişiklik gösteriyor. En makus ömür mühletine sahip olan kanserin, geç bulgu vermesi nedeniyle yumurtalık kanseri olduğu vurgulanıyor. Teşhis sonrası ortalama ömür müddeti yüzde 35’dir. Rahim kanseri ise daha erken belirti verdiği için ömür mühleti yumurtalık kanserine nazaran daha yeterlidir. Tüm evreler için hayat mühleti oranları şu haldedir: Evre I yüzde 75, evre II yüzde 60, evre yüzde 30 ve evre 4 için yüzde 10’dur. Pap smear sistemi ile erken tanısı artan rahim ağzı kanserinde ortalama hayat müddeti yüzde 80 civarındadır. Evre I yüzde 90, evre 2 yüzde 65, evre 4 için ise yüzde 15’dir.

Teşhiste kullanılan usuller

Jinekolojik kanserlerin erken tanısı için geliştirilen sistemler sayesinde tedavideki muvaffakiyet oranı da artıyor. Jinekoloji kanserlerden rahim ağzı kanserini son yıllarda erken teşhisin en çok arttığı kanser tipi olarak bedellendiriliyor. Bu kanserde Pap smear testi denilen rahim ağzından dökülen hücrelerin sitolojik incelemeleriyle yapılan tarama yolu ile gelecekte kanserleşme potansiyeli olan hücresel değişiklikler erken devirde tanınmaktadır. Bu lezyonların yok edilmesiyle rahim ağzı kanserinde mevt oranında bariz bir azalma tespit edilmiştir. O denli ki, tek bir negatif Pap smear testi, rahim ağzı kanseri riskini yüzde 45 oranında azaltıyor. Hayat uzunluğu dokuz negatif Pap smear testi ise bu riski yüzde 99 oranında azaltmaktadır. Rahim ağzı kanseri için en aktif tarama formülü olan Pap smear testi 18 yaşın üzerinde cinsel aktivitesi olan her bayana yılda bir sefer önerilmektedir.

Jinekolojik kanserlerde tedavi

Jinekolojik kanserlerin tedavilerindeki muvaffakiyet hastalığın evrelerine nazaran farklılık gösteriyor. Aktif tedavinin çoklukla cerrahi olduğuna dikkat çekiliyor. Yumurtalık kanserinin tüm evrelerinde cerrahi uygulanır. Çoklukla bu olgular geç periyotta bulgu verdikleri için hasta ileri evrede başvururlar. Hastalara tam cerrahi evreleme yapılmalı ve tümör kitlesi en az düzeye indirilmelidir. Cerrahi evreleme yalnızca rahim ve yumurtalıkların alınması değil kanserin tüm karın içinde yaygınlığının araştırılması ve yayıldığı belirlenen bölgelerin temizlenmesi manasına gelir. Böylelikle hasta ileride alacağı kemoterapiden azamî yarar görür. Çoklukla yumurtalık kanserinin birinci sonrası kemoterapi takiben ve “ikinci bakış ameliyatı” denilen tekrar bir operasyon yapılır. Bu ameliyatın sonucunda gerekirse tekrar kemoterapi verilir. Rahim ağzı kanserinin erken evrelerinde cerrahi uygulanırken ileri evrelerde radyasyon terapisi temel tedavi seçeneğini oluşturur. Rahim kanserinde ise tekrar cerrahi birinci tedavi seçeneğidir. Sonrasında radyoterapi ve gerekirse kemoterapide uygulanabilir. Jinekolojik kanserli olgularda tedavi ve izlem multidisipliner yapılmalıdır. Hastalıkların nükslerinde birden fazla tedavi kombine olarak kullanılabilir.