Afganları İran zorla gönderiyor

Namık Durukan – TBMM İnsan Haklarını İnceleme Kurulu bünyesindeki Göç ve Ahenk Alt Komitesi, “Türkiye’de Sistemsiz Göç ve Sistemsiz Göçle Gayrette Van Örneği” başlıklı raporunu tamamladı. Raporda, Afganistan’dan İran’a, bu ülkeden ise Türkiye’ye yönelik yapılan nizamlı ve sistemsiz göçe yönelik değerli tespitlere yer verildi.

İran İslam Cumhuriyeti’nin göçmenler konusunda net bir siyasetinin olmadığı, başta Afganistan ve Pakistan olmak üzere Türkiye’deki sistemsiz göçe kaynaklık eden ülkelerden gelenlerin İran üzerinden Türkiye hudutlarına çok rahat bir biçimde ulaştıkları vurgulanan raporda, “İran’ın kendi işine yarayabilecek göçmenleri uzun müddet ülkesinde barındırdığı lakin ağırlaşan yaptırım kurallarına bağlı olarak, yabancıların ülkeyi terk etmesine yönelik siyaset izlemeye başladığı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte İran vize alarak sistemli yollardan ülkesine gelen yabancıların, Türkiye’ye yahut Türkiye üzerinden Avrupa’ya geçmesine müsaade etmektedir. Son periyotlarda İran üzerinden ülkemize gelen sistemsiz göçmenlerle yapılan mülakatlarda, yabancıların büyük kısmının İran’ı transit olarak geçtiği ve mecburî nedenlerden ötürü İran hudutları içerisinde bir kaç gün kaldıkları anlaşılmaktadır” denildi.

‘Türkler kurşun sıkmaz’

Afganistan özelinde yaşanan iç karışıklıklar ile Taliban’ın ülkede demografiyi değiştirme ve nüfuz alanını genişletme uğraşlarına dikkat çekilen raporda, bu durumun Türkiye’ye yönelik sistemsiz göçü artırdığı söz edildi.

Raporda, İran üzerinden Türkiye’ye yönelik giderek artan göçlerin nedenleri ve İran’ın rolüne ait şu değerlendirmeler yer aldı:

“Sayıları yüzbinler ile söz edilen Afgan asıllı yabancıya mesken sahipliği yapan İran İslam Cumhuriyeti’nin artan ekonomik kahırlara bağlı olarak, Afgan asıllı yabancıları Türkiye’ye göçe yönlendirdiği yahut geçişlerini engellememe eğiliminin olduğu, İran’ın Afganistan’dan gelen ya da İran’da yaşayan yabancıların Türkiye’ye yanlışsız yönelmelerini teşvik ettiği, İran güvenlik güçlerinin sonda kaçakçılar ile iş birliği yaparak, hatta bazen sistemsiz göçmenleri döverek Türkiye sonunu geçirmeye çalıştığı bilinmektedir. Hatta kimi İran vazifelilerinin vakit zaman güç kullanmak sureti ile bazen de ülkemizin insan hakları hassasiyetini kullanarak ülkemiz hududunu geçmeye zorladıkları tespit edilmiştir. Hakikaten kurulumuzun görüştüğü bir Güvenlik Amirimiz, yapılan mülakatlarda, İran yetkililerinin sistemsiz göçmenlere, ‘Türkiye güvenlik vazifelileri dur deseler bile hududu geçin zira Türk askeri göçmenlere asla kurşun sıkmaz’ dediğini tabir etmiştir.”